Pozisyon büyüklüğü formülü
Hesap, kaybetmeyi göze aldığınız tutardan geriye doğru yapılır:
Riske edilen tutar = sermaye × risk yüzdesi
Birim risk = |giriş fiyatı − stop fiyatı|
Adet (lot) = riske edilen tutar / birim risk, aşağı yuvarlanır
Pozisyon tutarı = adet × giriş fiyatı
Sermayeye oranı (%) = pozisyon tutarı / sermaye × 100
Risk/ödül = |hedef fiyat − giriş fiyatı| / birim risk
Adet aşağı yuvarlandığı için stop çalıştığında kayıp, riske edilen tutarı aşmaz. Mutlak değer kullanıldığından formül, stopun girişin üstünde olduğu açığa satış işlemlerinde de aynı şekilde çalışır.
Örnek hesaplama
Sermaye 200.000 TL, işlem başına risk %1, giriş fiyatı 46,80 TL, stop fiyatı 43,20 TL, hedef fiyat 54,00 TL olsun:
- Riske edilen tutar: 200.000 × 0,01 = 2.000,00 TL
- Birim risk: 46,80 − 43,20 = 3,60 TL
- Adet: 2.000,00 / 3,60 ≈ 555,56; aşağı yuvarlanarak 555 lot
- Pozisyon tutarı: 555 × 46,80 = 25.974,00 TL
- Sermayeye oranı: 25.974,00 / 200.000 × 100 = %12,987, yuvarlanarak %12,99
- Risk/ödül: (54,00 − 46,80) / 3,60 = 7,20 / 3,60 = 2
Stop çalışırsa kayıp 555 × 3,60 = 1.998,00 TL, hedefe ulaşılırsa kazanç 555 × 7,20 = 3.996,00 TL olur. Risk/ödül oranının 2 çıkması, olası kazancın riskin iki katı olduğunu gösterir; bu oran 1:2 olarak da yazılır.
Yakın stop ve kaldıraç uyarısı
Stop girişe çok yakınsa adet hızla büyür. Aynı örnekte stop 46,50 TL olursa birim risk 0,30 TL'ye iner; adet 2.000 / 0,30 ≈ 6.666,67 değerinden aşağı yuvarlanarak 6.666 lota, pozisyon tutarı 311.968,80 TL'ye çıkar. Bu tutar sermayeyi aştığı için işlem ancak kaldıraçla açılabilir ve araç uyarı verir. Kaldıraçlı işlemlerde küçük bir fiyat hareketi bile likidasyona yol açabilir.
Sonucu yorumlarken dikkat
- Gerçek kayıp hesaplanandan büyük olabilir: fiyat stopun ötesinde boşluklu açılabilir, emir beklenenden kötü fiyattan gerçekleşebilir, komisyon da eklenir.
- Stop loss seviyesini daha çok lot alabilmek için girişe yaklaştırmak, sıradan dalgalanmada stop olma ihtimalini artırır. Önce stop seviyesini grafiğe göre belirleyip adedi ona göre hesaplamak daha tutarlı bir yöntemdir.
- Araç bir risk oranı önermez, girdiğiniz oranla hesap yapar. Ayrıntılı anlatım için pozisyon büyüklüğü rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İşlem başına risk yüzdesi kaç olmalı?
Herkese uyan tek bir oran yoktur; bu, sermayenize, yönteminize ve art arda gelen kayıplara dayanma gücünüze bağlı kişisel bir karardır. Örneklerde sık görülen %1 ya da %2 gibi düşük oranların mantığı, kayıp serisinin sermayeyi hızla eritmemesidir. Her işlemde kalan sermayenin %1'ini riske eden biri 10 kez üst üste stop olsa sermayesinin yaklaşık %9,56'sını kaybeder; %5 riskle bu kayıp yaklaşık %40,13'e çıkar.
Kripto paralar için de kullanılabilir mi?
Evet, formül varlıktan bağımsızdır: riske edilen tutar birim riske bölünür. Araç adedi tam sayıya aşağı yuvarladığı için kesirli alım yapılabilen kripto piyasalarında sonuç biraz düşük kalabilir; yuvarlanmamış değeri riske edilen tutarı birim riske bölerek kendiniz bulabilirsiniz. Kaldıraçlı kripto işlemlerinde pozisyon tutarı sermayeyi aşabilir ve likidasyon riski doğar; araç bu durumda uyarı verir.
Risk/ödül oranı 1'in altındaysa ne anlama gelir?
Hedefe ulaşıldığında kazanılacak tutarın, stop olunduğunda kaybedilecek tutardan küçük olduğu anlamına gelir. Örneğin giriş 46,80 TL, stop 43,20 TL ve hedef 49,50 TL ise risk/ödül 2,70 / 3,60 = 0,75'tir. Böyle bir planla komisyon hariç başa baş için işlemlerin en az yaklaşık %57,14'ünün hedefe ulaşması gerekir. Oran tek başına işlemin iyi ya da kötü olduğunu söylemez.